مشاور و ممیز سیستم های مدیریت

تحلیل PESTEL چیست؟

کلمه پستل از 6 حرف تشکیل شده که حروف اول کلمات Political، Economic، Social، Technological، Environmental و Legal هستند. 

پستل یک آنالیز سادۀ کاربردی برای شناخت محیط عمومی کسب‌و‌کار است. این آنالیز به شما کمک می‌کند با شناخت تغییراتی که در محیط خارجی کسب‌وکار در حال اتفاق است، تصمیمات بهتری بگیرید.

شما با روش PESTEL می‌توانید از تغییرات و اتفاقات خارج از کنترل اطرافتان  خبردار شوید. اتفاقاتی که هم می‌توانند شانس‌های بزرگی برای سازمان شما باشند و هم قابلیت این را دارند که سکان را از دست شما خارج کنند.

گفتیم PESTEL مخفف یک سری کلمه است. حالا بیایید تک‌تکِ این کلمات را با هم بررسی کنیم

عوامل سیاسی (Political Factors)

وقتی که شما به‌عنوان کسب‌و‌کار در یک کشور فعالیت می‌کنید، خواه ناخواه تصمیم‌گیری‌های سیاسی بر بازار شما اثر می‌گذارد.

مثلاً یکدفعه تحریم‌های جدیدی وضع می‌شود و نمی‌توانید ماده اولیه وارد کنید! این مسئله مستقیماً تولید شما را دچار مشکل می‌کند.

تحلیل هر عامل سیاسی مثل سیاست‌های تجاری، تغییرات دولت، فشارهای خارجی، بازارها و تعرفه‌های تجاری و... در این بخش از PESTEL انجام می‌شود.

بدانید و آگاه باشید که تمام رخدادهای سیاسی که در کشور و گاهی در جهان اتفاق می‌افتد می‌تواند اثر منفی یا مثبتی بر کسب و کار شما داشته باشد. حتماً دیده‌اید که یک نفر آن سر دنیا سخنرانی می‌کند، این سر دنیا به دلیل افزایش قیمت ارز، همه قیمت‌ها سر به فلک می‌کشد. 

در نتیجه حواستان به اتفاقات سیاسی باشد و خودتان را برای تغییرات آن آماده کنید.

بد نیست حتی پیش‌بینی کنید که در دوره بعدی چه دولتی سر کار می‌آید و چه تأثیری بر محیط بازار می‌گذارد. با این دور اندیشی می‌توانید یک برنامه متناسب با نظرات دولت جدید داشته باشید تا به وقتش یک قدم از بقیه جلوتر حرکت کنید.

عوامل اقتصادی  (Economic Factors)

این بخش از پستل به بررسی عوامل اقتصادی اختصاص دارد. در این بخش باید شرایط اقتصادی کشور یا منطقه‌ای که در آن فعالیت می‌کنید را بطور کامل بررسی کنید. مثلا از خودتان سوال کنید که رشد اقتصادی در این منطقه چگونه است؟ با افزایش نرخ ارز، کسب‌وکار من چه تغییری خواهد کرد؟

رشد اقتصادی، نرخ ارز، نرخ تورم، نرخ بهره، درآمدمصرف‌کنندگان، نرخ بیکاری، رشد جمعیت و... عواملی از اقتصاد هستند که ممکن است تأثیر مستقیم یا غیرمستقیم بر یک سازمان داشته باشند و تعادل عرضه و تقاضا را به هم بریزند.

برای مثال، افزایش ناگهانی قیمت ها در یک جامعه، مساوی است کاهش قدرت خرید مصرف کننده و رشد تورم. حالا اگر شما تولید کننده باشید این خرید کردن کمتر مردم، تولید و فروش شما را به شدت کاهش می دهد. کسب‌و‌کارهای زیادی به دلیل تغییرات اقتصادی از بین رفته‌اند. 

عوامل اجتماعی (Social Factors)

عواملی که نشان‌دهنده هنجارها، آداب و رسوم و سبک زندگی افراد است. این دقیقاً آن چیزی است که از نگرش و فرهنگ جامعه سرچشمه می‌گیرد و مستقیم بر نحوه رفتار مصرف‌کننده اثر می‌‏گذارد. پای رفتار که در میان باشد، پیش‌بینی‌ها سخت‌تر می‌شود چون رفتار در شرایط مختلف تغییر می‌کند. به همین دلیل کسب‌وکارها به‌راحتی آن را دست کم می‌گیرند .  PESTEL بخشی از تحلیل را به این عوامل اختصاص داده تا جامعه‌ای که قرار است با آن‌ها کار کنید را بشناسید. توجه به فرهنگ مردم باعث رشد کسب‌و‌کار شما می‌شود.

انتظارات شغلی، سبک زندگی، سطح تحصیلات، نگرش‌ها و فقر، تعهد کار، اخلاق کاری و ... چند مورد از عوامل اجتماعی هستند.

چند سال پیش، برندهای معروف نوشابه مشاهده کردند که بخشی از مردم بخاطر قند موجود در نوشیدنی ها دیگر محصولات آنها را نمی خرند. اما آن‌ها به یک فرصت طلایی تبدیلش کردند. چگونه؟ با عرضه محصولات رژیمی بدون قند؛ در واقع با فهمیدن تغییر سبک زندگی مردمی که می‌خواستند سالم تر زندگی کنند.

درست مخالف این قصه هم چند وقت پیش برای برند D&G اتفاق افتاد. یکی از بزرگترین فشن‌شوهای این برند معروف در چین، اخیراً توسط چینی‌ها تحریم و لغو شد. تنها دلیل این تحریم این بود که D&G در ویدئوی تبلیغاتی خود به فرهنگ چینی‌ها توجه نکرده‌بود

عوامل تکنولوژیک (Technological Factors)

این روزها به‌قدری سرعت رشد تکنولوژی زیاد است که نه تنها کسب‌وکار‌ها، حتی آدم‌‎ها هم نمی‌توانند از آن فرار کنند؛ با توجه به این موضوع، در یک کسب‌و‌کار عوامل فناوری هم بر مصرف‌کنندگان و هم بر خود شرکت تاثیر دارد.

اگر بخواهم ساده‌تر بگویم: شما در این بخش از تحلیل پستل باید به این فکر کنید که چگونه می‌شود با فناوری‌های جدید، مشتری‌های بیشتر پیدا کنید یا اینکه چگونه برای مشتری‌های خود تجربه بهتر بسازید.

اگر کمی به اطرافتان دقت کنید، میبینید که در چند سال اخیر بیشتر شرکت‌های آفلاین، به فکر ساختن سایت و فعالیت در شبکه‌های اجتماعی افتاده‌اند. این شرکت‌ها به خوبی درک کرده‌اند که تغییر تکنولوژی به سمتی می‌رود که مردم زمان زیادی را در دنیای مجازی حضور دارند. آن‌ها ترجیح می‌دهند اینترنتی خرید کنند، اینترنتی با هم حرف بزنند، از طریق سایت‌ها محصولات را ببیند و اینترنتی تبادل نظر کنند.

عوامل قانونی (Legal Factors)

بعضی از قوانین کشور مثل قانون کار، قانون مالیات، تأمین اجتماعی، قانون تجارت، قانون کپی‌رایت و قانون حمایت از مصرف‌کننده و یا هر قانونی که مربوط به کسب‌وکار است و در گروه عوامل سیاسی جای نمی‌گیرد، جزو عوامل قانونی است.

اگر می‌خواهید با یک کشور دیگر کار کنید یا به جای دیگری محصولات خود را صادر کنید، باید قوانین آن کشور را به‌خوبی بدانید. در ضمن قانون‌هایی که در حال تصویب است و یا احتمال تصویب شدنشان هست را فراموش نکنید.

الف. عوامل سیاسی

سیاست‌های تجاری چیست و چقدر پایدار است؟

آیا تغییرات در دولت، محیط کسب‌وکار شما را تغییر خواهد داد؟

منافع سهامداران و تقاضاهای آن‌ها چیست؟

منابع مالی چقدر است و چه تغییری خواهد کرد؟

فشارهای خارجی چه تأثیری بر کار شما دارد؟

تعارض‌ها در فضای سیاسی وجود دارد؟ چه تاثیری دارد؟

آیا تغییرات در حداقل دستمزد و زمان کار وجود خواهد داشت؟

تغییرات در قوانین ایمنی صنعتی چه تأثیری دارد؟

ب. عوامل اقتصادی

آیا اقتصاد رکود، رشد و یا کاهش می‌یابد؟

نرخ تورم چه روندی دارد؟

نوسانات اقتصادی چقدر است؟

نوسانات ارز در کشور چگونه است؟

آیا دولت احتمال دارد در بازار دخالت کند؟

وضعیت اشتغال چگونه است؟

هزینه‌های فعلی چیست و چطور انتظار می‌رود تغییر کند؟

چشم‌انداز بلند مدت برای سرانه تولید ناخالص داخلی چیست؟

روند رشد جمعیت چگونه است؟

ج. عوامل اجتماعی

نگرش محلی نسبت به محصولات یا خدمات خارجی چیست؟

آیا تفاوت جنسیتی وجود دارد؟

سطح تحصیلات و سلامت مردم چگونه است؟ به چه شیوه‌ای این عوامل در طول زمان تغییر می‌کنند؟

آیا نگرش‌های اجتماعی فروش و کسب‌وکار شما را تحت تأثیر قرار می‌دهد؟

آیا رفتار جامعه در نسل‌های مختلف متفاوت است؟

آیا ساختار طبقاتی وجود دارد و چگونه کار شما را تحت تأثیر قرار می‌دهد؟

د. عوامل تکنولوژیک

آیا فناوری‌هایی وجود دارد که کسب‌وکار شما باید برای ایجاد محصولات یا ارائه محصولات استفاده کند؟

چگونه ممکن است تکنولوژی جدید محصول شما را تحت تأثیر قرار دهد؟

چگونه فناوری جدید می‌تواند هزینه کسب‌وکار شما را تحت تأثیر قرار دهد؟

چگونه فناوری جدید می‌تواند مشتری شما را تحت تأثیر قرار دهد؟

آیا فناوری‌های جدید ارزش شما را تغییر می‌دهد؟

ارتباطات و تبلیغات چگونه است و به چه سمتی می‌رود؟

در صنعت شما تکنولوژی یک مزیت رقابتی محسوب می‌شود؟ چگونه کار شما را تحت تأثیر قرار می‌دهد؟

آیا مراکز تکنولوژیکی در داخل کشور وجود دارد؟ آیا می‌توانید از یکی از این مراکز به نفع خود استفاده کنید؟

ه. عوامل قانونی

قانون‌های در حال تصویب مرتبط به کسب‌وکار شما چیست؟

آیا تغییرات در دستورالعمل‌های حداقل دستمزد و زمان کار وجود خواهد داشت؟

با توجه به شرایط موجود آیا احتمال وضع قانون‌های جدید هست؟

قوانین تجارت چیست و چگونه تغییر می کند؟

و. عوامل زیست‌محیطی

تغییرات آب و هوایی و شرایط اقلیمی چگونه است؟

آیا برای آلودگی هوا و آلاینده‌های محیطی قوانینی وجود خواهد داشت؟

قوانین بازیافت مواد چه خواهد بود؟

آیا کار شما بر مسئله آلودگی محیط اثر می‌گذارد؟

ارزش‌های مردم در حوزه محیط‌ زیست چه تغییراتی کرده است؟